AUBUSSON: STAD VAN TAPISSERIE, FRANKRIJK

Aubussons ontwikkeling tot internationale stad van de tapisserie
Aubusson ligt in de Franse regio Novelle-Aquitaine in het departement Creuse en geniet internationale bekendheid voor haar tapijtweverijen. In 2009 werd de stad zelfs op de UNSECO-lijst van immaterieel werelderfgoed geplaatst. Kort daarna ontstond een gemeenschappelijk project tussen de stad en de weverijen met als doel dit eeuwenoude ambacht onder de aandacht te brengen en moderne weeftechnieken te ontwikkelen.

De voormalige „National School of Decorative Art“ uit het jaar 1969 werd gerenoveerd om plaats te maken voor het tapijtmuseum “Cite internationale de la tapisserie Aubusson”. Dit project werd gerealiseerd door Architectenbureau Terreneuve, die in 2012 de ontwerpwedstrijd voor dit project gewonnen hebben. Het duurde 3 jaar voordat het museum in 2016 voor het eerst geopend werd. Sindsdien heeft de afdeling tapisserie veel profijt gehad van de verschillende tentoonstellingsruimtes.

Het museum beschikt over een buitengewoon ruime tentoonstellingsoppervlakte van 1.200m2 met een hoogte van 7 meter. De beschikbare ruimte is verdrievoudigd t.o.v. de oude situatie. Behalve het museum bevinden zich nu verschillende depots, een restaurant, presentatieruimtes en een lesruimte in het gebouw.

De beste prijs-kwaliteitverhouding
Het museum ging op zoek naar een partner die 3 depotruimtes kon voorzien van passende opslagoplossingen voor verschillende objecten zoals textielrollen, grafische kunst, schilderijen en meubilair. Door middel van een aanbestedingsprocedure werd Bruynzeel gekozen voor de opdracht.

„De offerte van Bruynzeel bleek de beste die we hebben ontvangen, waarbij we rekening hebben gehouden met technische- (30%) en prijsaspecten (70%)”, verteld mevrouw Coudert – Manager van het tapijtmuseum. “Bruynzeel streeft ernaar het optimale behoud van de collecties mogelijk te maken doordat ze voor allerlei verschillende verzamelingen geschikte opslagoplossingen aanbieden”.

Zorgvuldig inventariseren
Een bijzonder groot project dat voor de verhuizing plaatsvond was de inventarisatie van de collecties. 330 wandtapijten, 15.000 tekeningen en 4.000 andere voorwerpen werden geregistreerd en gekenmerkt. Er werd gecontroleerd of de geregistreerde nummers overeenstemmen met de voorwerpen en of de beschikbare informatie compleet was. Daarna werden alle voorwerpen afgestoft, gefotografeerd en voor transport ingepakt. Voor een optimale conservering werden de voorwerpen in de nieuwe depots aan de hand van de verschillende materialen opgeborgen.

Toegankelijkheid creëren voor de tapisserieën
De nieuwe depotruimtes bieden een veel betere omgeving voor het behoud van de collecties. De Palletrekken van Bruynzeel zijn geschikt voor grote tapijten van 1,70 m tot 5,20 m. De rekken werden op maat gemaakt en op 8 verschillende verdiepingen geïnstalleerd. De optimaal ingerichte opslagruimtes bieden plaats aan meer dan 480 tapijten. Daarnaast ontstond er een werkplaats voor de conservatoren en ruimte om onderdelen van de collecties te bestuderen. De werkomgeving van de medewerkers is er duidelijk op vooruit gegaan. De tapijten zijn nu eenvoudig toegankelijk en identificeerbaar.

Voorwaarden voor optimale opslag
Voor het optimale behoud van wandtapijten gelden specifieke voorwaarden. De depotruimte moet liefst worden voorzien van een klimaat waarin de temperatuur 20 °C is en de luchtvochtigheid 50%. Daarnaast moeten de tapijten zorgvuldig worden verpakt.

Mevrouw Coudert ligt de verpakkingswijze toe: “Wij verpakken de tapijten op een kartonnen ondergrond. Gezien de hoge kosten van zuurvrij verpakkingsmateriaal, gebruiken wij een folie die de tapijten beschermd. Nadat er een laag folie op de tapijten is gelegd, komt er een laag Tyvek-weefsel overheen. Daarna kunnen de tapijten veilig worden opgerold. De rollen worden rondom voorzien van een laag Tyvak-weefsel en daarna in de rekken gehangen. De tapijten zijn nu veel beter beschermd als in het oude depot, waar ze liggend op houten stellingen opgeslagen werden”.

Verder leverde Bruynzeel ladekasten, die geschikt zijn voor platte, stofvrije en tegen licht beschermde opslag van kleinere tapijten.

Opslagoplossingen op maat voor de gehele collectie
Bruynzeel heeft passende opslagoplossingen gevonden voor de technische uitdagingen die in de ruimtes van toepassing waren. “Diverse stellingen moesten aangepast worden op de beschikbare hoogte, vooral op de 2e verdieping”, zegt mevrouw Coudert. Voor de schilderijen worden verrijdbare rekken ingezet en grafische kunst word op diverse rekken opgeslagen

De gehele meubelcollectie en de technische voorwerpen worden op breedvakstellingen gelegd, die voor grote objecten geschikt zijn. Paletrekken garanderen een veilige en compacte opslag van de zwaarste stukken.

Tegenwoordig houd de raad der kunsten zich bezig met dit grote verzamelproject om het behoud van openbare collecties te standaardiseren. Het budget stelde het museum in staat een grote verzameling van 22.000 tekeningen over te nemen van de voormalige weverijen Tabard en Braquenié. Die tekeningen hebben als voorbeeld gediend voor wandtapijten, vloerkleden en meubilair.

Het bestuderen van kunst tot in het kleinste detail, wat mevrouw Coudart “het geluid van de kunst”noemt, helpt de rode draad van de geschiedenis en de productiegeheimen te ontsluiten.

“De grote voordelen van de opslagoplossingen van Bruynzeel zijn: Betere conservering en toegankelijkheid van de collecties en optimalisatie van de conserveringsruimtes“.

Mevrouw Coudert, Hoofd collectiebeheer bij Cité de la Tapisserie