COLLECTIECENTRUM NEDERLAND

Compactus-Double-Decker-Original-XTR_03_Bruynzeel-Storage-Systems_CollectieCentrum-Nederland

Circa 31.5000 vierkante meter vloeroppervlakte, waarvan 25.000 vierkante meter voor het bewaren van in totaal 350.000 objecten in 39 depots: de wet van de grote getallen domineert het Collectiecentrum Nederland. Zelfs locatiemanager Wim Hoeben, die er inmiddels toch wel aan gewend is, duizelt het soms nog als de cijfers over tafel gaan. “Maar ik ben er heel blij mee, want dit depot is precies wat we nodig hebben”, zegt hij.

Het CC NL is in een recordtempo van nog geen twee jaar uit de grond gestampt. De bouw ging van start in mei 2018 en afgelopen zomer werd het gebouw opgeleverd. Waarna de inrichting kon beginnen, die nog in volle gang is. In de gangen, liften en depots is het een komen en gaan van mensen die op karren allerhande voorwerpen naar hun bestemming brengen.

“Wat Bruynzeel hier in zo korte tijd heeft gerealiseerd ís ook een prestatie van formaat”

Wim Hoeben

Locatiemanager CollectieCentrum Nederland

Eeuwen
Het CC NL opent volgens planning op 7 juni dit jaar de poorten. Dan zullen de collecties van de vier deelnemende rijksinstellingen er voor de komende eeuwen een plekje hebben gevonden. Het CC NL zal open en toegankelijk zijn voor onderzoekers, studenten, museale collega’s en bezoekers met een specifieke vraag.

Het CC NL is uniek in de wereld, in meer dan een opzicht, vertelt Hoeben. “Nergens anders is een zo grote collectie van museale objecten van één eigenaar, in dit geval het Rijk, geconcentreerd op één locatie. En het is ook de eerste keer dat een zo groot gebouw, dat voldoet aan alle moderne strenge duurzaamheids-, gebruiks-,  en veiligheidseisen, specifiek voor dat doel is ontworpen.”

 Lelystad
Een nijpend ruimtegebrek bij de deelnemende instellingen vormde de directe aanleiding tot de bouw van het CC NL. De collectie van Het Rijksmuseum lag sinds de grote verbouwing van het museum vanaf 2003 opgeslagen in een ‘tijdelijk’ depot in Lelystad dat al geruime tijd niet meer aan de eisen voldeed. Paleis Het Loo, Het Nederlands Openluchtmuseum en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed bewaarden hun collecties op verschillende locaties. Duur, onhandig en onveilig.

“Geleidelijk is het besef gegroeid dat het goedkoper, makkelijker en veiliger zou zijn om de verschillende collecties op één plek en onder optimale condities op te slaan”, zegt Hoeben. “Dat de collecties van de vier instellingen rijkseigendom zijn, vergemakkelijkte die stap.” Een lap grond aan de rand van Amersfoort – ruim boven NAP, centraal gelegen en goed bereikbaar per openbaar vervoer – bleek na een zoektocht de optimale locatie.

Romp
Het CC NL is een ontwerp van architectenbureau cepezed uit Delft en bestaat uit drie delen die Hoeben omschrijft als de kop, de hals en de romp. Kop en hals zijn lichte constructies die onder meer worden gebruikt als kantoor, transportruimtes, restauratieatelier, personeelsrestaurant en vergader- en congresvoorzieningen. De romp is het eigenlijk depot, een zware betonnen bunker van 24 meter hoog en bestaande uit vier 5,5 meter hoge verdiepingen, gedragen door ongeveer duizend  heipalen van 24 meter lang.

Hét grote voordeel van deze zware constructie is dat weers- en temperatuurinvloeden geen invloed hebben op het binnenklimaat. Binnen de met kalkzandsteen beklede depots – perfect isolatiemateriaal – heerst een constante temperatuur van circa 17 graden en – belangrijker nog – een stabiele luchtvochtigheid.

 

Bruynzeel-Storage-Systems_CollectieCentrumNederland_04

Een klimaatinstallatie is overbodig en zelfs sprinklers of andere blusinstallaties ontbreken. Hoeben: “’s Avonds schakelen we in het depot alle stroom af zodat er geen brand kan ontstaan. Om die reden mogen laptops en telefoons nooit in het depot achterblijven. Daardoor kan er in het depot geen brand ontstaan.” Overigens beschikt het CC NL wel over een geavanceerd inbraak- en alarmsysteem.

Regenwater
Het energiegebruik van het complex ligt extreem laag. 3600 vierkante meter zonnepanelen voorzien grotendeels in de eigen energiebehoefte, regenwater wordt opgevangen en hergebruikt en de directe omgeving van het CC NL is optimaal ingericht voor de ontwikkeling van lokale flora en fauna. Het internationaal gecertificeerde gebouw kreeg vijf sterren voor duurzaamheid van het ontwerp, en voor de uitvoering verwachten we een even hoge score.

De circa 350.000 objecten die de komende periode een plekje zullen krijgen in het CC NL verschillen qua omvang en vorm sterk van elkaar. In het CC NL vind je de vulpen en een sigaar van ‘vadertje Drees’ naast de karren, landbouwwerktuigen en een draaiorgel uit het Nederlands Openluchtmuseum. De schilderijen en andere kunstvoorwerpen van het Rijksmuseum naast de archeologische schatten uit de collectie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Maatwerk
In nauwe samenwerking met Bruynzeel werd een inrichtingsplan getekend dat alle onder te brengen objecten een veilig plekje bood. Hoeben: “Wij hebben een programma van eisen opgesteld en zijn daarover vervolgens in gesprek gegaan met de projectleiders en deskundigen van Bruynzeel. Hoe gaan we deze ingewikkelde puzzel oplossen? Het waren prettige, constructieve gesprekken, waar van beide zijden kritisch werd gekeken naar de mogelijkheden. Details speelden in die discussies altijd een grote rol, want als het om zo optimaal ruimtegebruik gaat tellen details zwaar. De mensen van Bruynzeel waren daar ook altijd heel precies in.”

 

“Al die objecten moeten op passende, verantwoorde wijze worden opgeborgen. Dat lukt alleen met nauwgezet maatwerk. Via een Europese aanbesteding zijn we uitgekomen bij Bruynzeel Storage Systems, met wie we voor ons depot in Lelystad al eerder goede ervaringen hadden opgedaan. Het aanbod van Bruynzeel was ook prijstechnisch gunstig.”

Wim Hoeben

Locatiemanager CollectieCentrum Nederland

Vaak werd, vooral uit kostenoverwegingen, gekozen voor al dan niet aan specifieke eisen aangepaste en gemodificeerde standaardoplossingen. Soms moest een geheel nieuw ontwerp worden gemaakt. Hoeben: “We hebben nog een hele discussie gehad over de aandrijving van de stellingen en kasten. Bruynzeel wilde graag elektronische aandrijving, maar  daar wilden wij niet aan. Alle stellingen en andere beweegbare delen worden  met de hand bediend. Geen probleem, want dat gaat heel licht.”

Hoeben roemt het oog voor detail van Bruynzeel. Bij een betonnen pilaar hurkt hij neer om de metalen strip aan te wijzen die rond de pilaar is aangebracht als bescherming tegen beschadiging. “Bijzonder dat ze ook aan zulke kleine dingen hebben gedacht.

Montageploegen
Zeer te spreken is hij over het werk en de inzet van de montageploegen van Bruynzeel. “Ze wisten precies wat ze deden. Ze werkten in hoog tempo, maar ook heel netjes en zonder rommel achter te laten. Het ging allemaal vanzelf, we hadden er amper omkijken naar. Ik heb echt bewondering voor die mensen gekregen.”

In amper tien maanden tijd plaatsen de montageteams van Bruynzeel 24.250 vierkante meter schilderijrekken, 8.650 vierkante meter breedvakstellingen, 2.400 vierkante meter draagarmenstellingen, 18.060 vierkante meter Sysco rekken, 960 vierkante meter verrijdbare bodems, 1.287 textielrollen, 3.655 lades, 117 paneelstellingen en 191 kasten met hanggedeeltes.

De getallen staan uitgesneden in een metalen plaatje dat Hoeben na afronding van het project van Bruynzeel kreeg en dat nu op zijn bureau prijkt. Als een trofee die is uitgereikt na een indrukwekkende sportprestatie.

Wilt u meer weten over de systemen die wij leverden aan CollectieCentrum Nederland?
Bekijk dan onze brochure waarin meer informatie over deze systemen te vinden is.